Wikken en wegen: in balans blijven met autisme

Sociaal gedoe

Ik heb een super sociaal karakter. Daarom kan ik enorm genieten van een Ajax-wedstrijd met een publiek van 50.000 mensen en vind ik hardloopwedstrijden als de Dam tot Damloop met meer dan 20.000 deelnemers supergezellig. Alleen het plezier wat ik uit sociale activiteiten haal, botst soms nogal met hoeveel energie het mij kost. Het is een tweestrijd tussen mijn autisme en de gezellige drukte, die voor mij het vechten waard is.

De balans

Als ik weet dat er een heel drukke periode komt met veel wedstrijden (zowel hardlopen als Ajax) of andere sociale verplichtingen, probeer ik voor mijzelf altijd heel ruim vooruit te plannen. Soms zelfs wel tot een aantal maanden vooruit. Dan kijk ik hoeveel tijd ik heb tussen twee drukke periodes in. En of ik een vakantie kan prikken om bij te komen of dat een aantal rustige weekenden genoeg is. Het grootste probleem vind ik om dingen die ik leuk vind te laten lopen. Het is een constante strijd tussen ‘wat kan ik aan’ en ‘wat komt er nog vaker terug’. Dat is een valkuil, omdat ik daarin vaak genoeg verkeerde inschattingen heb gemaakt. Het leren nee zeggen tegen verzoeken of laten lopen van afspraken, is telkens een afweging waarin het zoeken is naar de balans.

Bijkom-uitraastijd

Die rustigere weekenden en vakanties noem ik ook wel uitraastijd voor mijzelf. Dan geef ik mijn autistische brein de ruimte om even te verwerken wat er gebeurd is. Inmiddels weet ik dat ik altijd de eerste paar dagen van die uitraastijd supermoe ben, omdat mijn brein dan heel druk is met verwerken. Dat is lastig omdat je normale structuur wel door loopt. Denk aan de huishoudelijke taken die je in de gaten moet houden.

Plannen, plannen, plannen

Ik leef met Excel bestanden waarin ik planningen maak. Vakanties plan ik bijvoorbeeld van dag tot dag. Een nieuwe omgeving kost mij bijvoorbeeld energie. Geef ik mezelf eerst de ruimte om te acclimatiseren? Het blijft een tussenweg vinden tussen gelijk al die leuke dingen doen en alles strak plannen en met militaire precisie voorbereiden. Het lukt me steeds beter om een tussenweg daarin te vinden. Ik zoek vaak een bestemming uit en maak dan twee optielijsten:

• Mooi weer
• Slecht weer

Activiteiten die ik vooraf niet hoef te boeken zet ik op een van de optielijsten. ‘s Ochtends kijk ik dan naar het weerbericht en bedenk ik welke van de activiteit van de bijbehorende optielijst ik ga doen.
Waar ik ook veel van plannen gebruik maak is in mijn rol als lid van de organisatie van mijn hardloopclub. Daar komen natuurlijk veel verantwoordelijkheden bij kijken. Hoe ik dan bijhoud wat er allemaal moet gebeuren? Ik breek mijn taken in brokken op en plan heel specifiek. In week x pak ik item A op en in week Y pak ik item B op. Hierdoor kan ik het in mijn hoofd parkeren tot dat moment. Dan pas besteed ik er tijd aan.
Al dat plannen blijft een constante balanceeract, want ik kan steeds meer aan maar moet altijd mijn energie in de gaten houden. Dat heb ik voor al die leuke dingen zeker over.