Wat WCAG betekent voor digitale toegankelijkheid
Als je met digitale toegankelijkheid te maken hebt, kom je vanzelf de term WCAG tegen. WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het zijn de internationale richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. Maar wat betekent de WCAG nu eigenlijk en waarom is het belangrijk?
Wat betekent WCAG?
De Web Content Accessibility Guidelines of WCAG richtlijnen zijn de internationale standaard voor digitale toegankelijkheid. De standaard wordt beheerd door het World Wide Web Consortium (W3C). Samen met organisaties en mensen over de hele wereld ontwikkelt het W3C de WCAG standaard. De WCAG is voortdurend in ontwikkeling. Momenteel is WCAG 2.1 de versie waaraan websites moeten voldoen, maar inmiddels is WCAG 2.2 verschenen en aan WCAG 3 wordt ook gewerkt.
De 4 WCAG principes
De WCAG is gebaseerd op 4 principes:
- Waarneembaar: iedereen moet alle content op je website of app kunnen waarnemen.
- Bedienbaar: iedereen moet je website of app kunnen bedienen.
- Begrijpelijk: iedereen moet de informatie en de werking van jouw website of app kunnen begrijpen.
- Robuust: iedereen moet je website of app kunnen gebruiken ook als technologieën zich ontwikkelen.
De WCAG richtlijnen en succescriteria werken de principes verder uit
Onder deze 4 principes vallen 13 richtlijnen. Deze richtlijnen werken de principes verder uit. Dit zijn de basisdoelen voor toegankelijkheid, maar je kunt ze niet testen. Daarvoor zijn voor elke richtlijn succescriteria bepaald. Om te voldoen aan WCAG moet je website of app dus voldoen aan de succescriteria. Een overzicht van alle richtlijnen en succescriteria vind je op de site van W3C.
Wat betekent WCAG A, WCAG AA en WCAG AAA?
De WCAG succescriteria zijn op drie niveaus: A, AA en AAA. Deze geven de prioriteit aan op basis van de impact van het succescriterium op de toegankelijkheid.
- WCAG A: deze succescriteria zijn noodzakelijk, omdat het anders onmogelijk is voor bepaalde groepen mensen om de content te gebruiken. Hier horen 30 succescriteria bij.
- WCAG AA: deze succescriteria zijn wenselijk, omdat het anders moeilijk is voor bepaalde groepen mensen om de content te gebruiken. Dit niveau (WCAG 2.1 AA) moeten websites en apps volgens Europese en Nederlandse wetgeving aan voldoen om toegankelijk te zijn. In de Europese toegankelijkheidsstandaard EN 301 549 vind je dit WCAG AA ook terug. Hier horen 20 succescriteria bij én de criteria van niveau A.
- WCAG AAA: deze succescriteria zijn optioneel, om het voor bepaalde groepen mensen makkelijker te maken om de content te gebruiken. Hier horen 28 succescriteria bij én de criteria van niveaus A en AA.
- Als we uitgaan van WCAG 2.2, dan zijn er 31 criteria voor niveau A, 24 succescriteria voor AA en 31 succescriteria voor AAA.
Lees meer over WCAG A, WCAG AA en WCAG AAA
Wanneer ben je WCAG-proof?
Je voldoet aan de wettelijke WCAG norm als je website of app voldoet aan de succescriteria van WCAG A en AA. Niveau AAA is niet verplicht. In de praktijk zijn er dan ook nauwelijks websites en apps die WCAG AAA halen. Met niveau AA ben je dus WCAG-proof. Maar hoe weet je of je website of app aan de norm voldoet? Daarvoor is een toegankelijkheidsonderzoek nodig. Zulke WCAG audits verzorgen wij voor onze klanten.
De WCAG in het kort
Samengevat is de WCAG gebaseerd op 4 principes. Die zijn uitgewerkt in 13 richtlijnen. Deze richtlijnen kun je toetsen aan de hand van 78 succescriteria. Je website of app voldoet aan de norm als bij de 50 succescriteria van WCAG 2.1 AA geen fouten worden gevonden.
WCAG test van je website of app met een audit
Een audit is een toegankelijkheidsonderzoek en laat zien in hoeverre je website of app toegankelijk is. De WCAG is leidend bij een audit. We kijken dus of je website of app voldoet aan de succescriteria van WCAG 2.1 AA. Dit is het niveau dat wordt aangehouden in Europese en Nederlandse wetgeving als standaard. Een audit is niet iets waar je een automatische WCAG-checker voor gebruikt. Dit is werk voor specialisten wat veel handmatig werk vereist. Wil je weten hoe wij een audit uitvoeren en welke soorten audits er zijn?
Lees meer over toegankelijkheid audits
Wat is WCAG-EM?
Misschien ben je de term WCAG-EM wel eens tegengekomen. Dat is geen extra criterium, maar heeft te maken met hoe je een onderzoek uitvoert. WCAG-EM staat voor Website Accessibility Conformance Evaluation Methodology. Het is de internationale standaard om te toetsen in hoeverre een website aan de WCAG voldoet. Wij voeren onze audits dan ook volgens de WCAG-EM methode uit.
WCAG-EM bevat richtlijnen voor:
- het bepalen van de reikwijdte van het onderzoek,
- het verkennen van de doelwebsite (belangrijkste pagina’s en functionaliteit bepalen),
- het bepalen van representatieve steekproeven van websites waarbij het niet haalbaar is om alle content te onderzoeken,
- het auditen van de geselecteerde steekproeven,
- het rapporteren van de bevindingen.
WCAG en wetgeving: EN 301 549 en de European accessibility act
Voor overheden is digitale toegankelijkheid verplicht en zijn er specifieke toegankelijkheidseisen. Dit is vastgelegd in Europese regelgeving, namelijk de Europese toegankelijkheidsnorm EN 301 549. Deze norm beschrijft waaraan websites en apps moeten voldoen qua digitale toegankelijkheid. Hiervoor stelt de norm dat je moet voldoen aan WCAG 2.1 AA. Dat is dus de standaard die wij gebruiken bij een audit. De Europese richtlijn is in Nederland verwerkt in het Besluit digitale toegankelijkheid overheid.
Ook voor bedrijven wordt digitale toegankelijkheid verplicht. De European accessibility act (EAA) die in 2025 van kracht wordt bepaalt namelijk dat diverse producten en diensten toegankelijk moeten zijn. Hieronder vallen:
- computers en besturingssystemen
- pinautomaten, ticket- en incheckautomaten
- smartphones
- TV-apparatuur voor digitale televisiediensten
- telefoniediensten en aanverwante apparatuur
- toegang tot audiovisuele mediadiensten zoals televisie-uitzendingen en bijbehorende consumentenapparatuur
- diensten voor passagiersvervoer door de lucht, per bus, trein en over water
- bankdiensten
- e-books
- e-commerce
Naast wetgeving is toegankelijkheid natuurlijk sowieso nuttig en belangrijk om werk van te maken. In Nederland zijn er al meer dan 4 miljoen mensen met een functiebeperking. Die wil je toch niet in de kou laten staan?
Lees meer over de European Accessibility Act (EAA)
Wat is een toegankelijkheidsverklaring?
Een toegankelijkheidsverklaring laat zien in hoeverre een website of app aan de WCAG 2.1 AA toegankelijkheidseisen voldoet. Er staat ook in welke maatregelen worden genomen om de toegankelijkheid te verbeteren en op welke termijn die worden genomen. Voor overheidsorganisaties is het verplicht om een openbare, actuele toegankelijkheidsverklaring te hebben.
Voor de verklaring heb je een toegankelijkheid audit nodig. De resultaten uit het onderzoek gebruik je namelijk als bewijsmateriaal voor de toegankelijkheidsverklaring. Let op dat de onderzoeksresultaten maar 3 jaar geldig zijn. Daarna is een nieuwe audit nodig voor een geldige toegankelijkheidsverklaring.
De toegankelijkheidsverklaring heeft een standaardvorm. Voor overheden is het verplicht om die te volgen. De invulassistent op toegankelijkheidsverklaring.nl helpt je om een toegankelijkheidsverklaring voor jouw website of app te maken.
Maak ook je pdf’s WCAG-proof
Digitale toegankelijkheid gaat verder dan je website of app. Alle digitale informatie moet voor iedereen bruikbaar zijn, dus ook documenten. Pdf’s worden veel gebruikt om informatie te delen. Helaas zijn pdf’s vaak niet toegankelijk. Daardoor kan iemand die bijvoorbeeld afhankelijk is van een screenreader de informatie niet gebruiken. Wil je toch pdf’s gebruiken? Wij maken je pdf’s graag voor je toegankelijk, zodat iedereen jouw boodschap ontvangt!
Lees meer over toegankelijke pdf's in ons dossier toegankelijke pdf's
De voordelen en het belang van digitale toegankelijkheid
Na wat je hier over de WCAG hebt gelezen, kan het best ingewikkeld en tijdrovend lijken om ermee aan de slag te gaan. Toch is het belangrijk om werk te maken van digitale toegankelijkheid. Er zijn in Nederland 4,5 miljoen mensen met een functiebeperking. Zonder digitale toegankelijkheid kunnen zij jouw website of app simpelweg niet (goed) gebruiken. Dat kan grote gevolgen hebben. Daarom is digitale toegankelijkheid verplicht voor overheden en wordt het ook voor veel bedrijven verplicht.
Een digitaal toegankelijke site is ook beter vindbaar in zoekmachines als Google. Google is eigenlijk ook een gebruiker met een beperking. Daarom begrijpt Google een digitaal toegankelijke site beter. Dat vergroot de kans op een hogere ranking.
Toegankelijkheid is ook voor mensen zonder beperking prettig. Letters die niet te klein zijn en voldoende contrast met de achtergrond hebben, lezen voor iedereen prettiger. Een duidelijke navigatie maakt het gebruik voor iedereen eenvoudiger. Digitale toegankelijkheid is dus een no brainer, nietwaar?
Aan de slag met de WCAG
Tijd om werk te maken van digitale toegankelijkheid. Maar hoe doe je dat en waar begin je? Geen zorgen. Waar je ook staat op de route naar toegankelijkheid, wij zorgen ervoor dat je verder komt. Dat kan door:
- een audit van je website of app,
- het toegankelijk maken van je pdf’s,
- maatwerk consultancy bij meer complexe vragen,
- toegankelijkheid trainingen voor medewerkers.
Blijf op de hoogte van toegankelijkheid nieuws en trends.
