Dit betekent de European Accessibility Act (EAA) voor jouw bedrijf

Door de European Accessibility Act (EAA) moeten diverse producten en diensten toegankelijk worden. Erg belangrijk voor de miljoenen mensen voor wie toegankelijk­heid noodzakelijk is. Deze Europese wet zorgt er ook voor dat in de hele EU dezelfde toegankelijk­heidsstandaard van kracht wordt. Gunstig voor bedrijven, want die kunnen zo kosten besparen door harmonisatie en eenvoudiger importeren en exporteren. De markt voor toegankelijk­e producten en diensten wordt zo in een klap een stuk groter, waardoor toegankelijk­heid echt mainstream gaat worden.

De EAA lijkt misschien nog ver weg, maar wordt al op 28 juni 2025 van kracht. Dat betekent dat producten en diensten die na die datum op de markt komen aan deze wet moeten voldoen. Producten en diensten van voor die datum mag je nog 5 jaar na de ingangsdatum gebruiken. Kortom, tijd om erin te duiken.

Maar wat betekent de EAA precies? Voor wie geldt de EAA? Wat valt er onder deze wet en wat niet? En wat moet je als bedrijf doen om te voldoen aan de wet? Dat lees je hier!

Voor wie geldt de European Accessibility Act?

Zoals we verderop zullen zien heeft de EAA vooral invloed op digitale producten en diensten. Bedrijven en sectoren die zich hiermee bezighouden, krijgen dus het meest met deze wet te maken.

Er zijn wel een aantal belangrijke uitzonderingen. Ten eerste geldt de wet niet voor bedrijven die alleen voor de zakelijke markt werken (business-to-business ofwel B2B). Let wel op dat als jouw klanten B2C zijn, zij wel onder de wet vallen en jouw producten en diensten daarmee ook.

Diensten van kleine bedrijven (micro-ondernemingen) met minder dan 10 medewerkers of een omzet lager dan 2 miljoen euro zijn ook uitgezonderd. Producten van kleine bedrijven vallen wel onder de wet.

Een andere uitzondering is als de naleving van de wet leidt tot een ‘onevenredige last’ voor bedrijven of een ‘fundamentele wijziging’ van het product of de dienst. De EAA bevat criteria voor wanneer je op een van deze uitzonderingen een beroep kunt doen.

Voor websites en apps gelden nog specifieke uitzonderingen, namelijk voor:

• vooraf opgenomen, op tijd gebaseerde media, zoals video’s en dia’s die gepubliceerd zijn vóór 28 juni 2025;
• kantoorbestandsformaten;
• onlinekaarten en –karteringsdiensten, behalve als die essentieel zijn voor navigatie
• content en archieven die niet zijn gewijzigd na 28 juni 2025;
• content van derden.

Zoals je ziet zijn er dus diverse uitzonderingen. Maar ook in die gevallen is het goed om zo toegankelijk mogelijk te zijn. Voor mensen met een functiebeperking is toegankelijk­heid namelijk bittere noodzaak, ook binnen B2B. Bovendien ben je zo goed op de toekomst voorbereid. Bijvoorbeeld voor wanneer je niet meer onder de micro-ondernemingen valt of je ook de consumentenmarkt wilt gaan bedienen.

Deze producten en diensten vallen onder de European Accessibility Act (EAA)

Een aantal vrij brede groepen van diensten en producten vallen onder de EAA. Laten we eerst de producten bekijken. Deze producten vallen onder de EAA:

• computers en besturingssystemen;
• pinautomaten, ticket- en incheckautomaten;
• smartphones en e-readers;
• TV-apparatuur voor digitale televisiediensten.

De diensten waar de EAA betrekking op heeft, liggen sterk in het verlengde van de bovengenoemde producten. Deze diensten vallen onder de EAA:

• telefoniediensten;
• audiovisuele mediadiensten zoals televisie-uitzendingen;
• diensten voor passagiersvervoer door de lucht, per bus, trein en over water;
• bankdiensten;
• e-books;
• e-commerce.

Bovenstaande laat zien dat er een grote kans is dat jouw organisatie met een of meer van deze diensten en producten te maken heeft. Dan is het belangrijk om te weten hoe je aan de EAA wet voldoet.

Hoe voldoe je aan de Europese EAA toegankelijk­heidswet?

De EAA geeft niet expliciet aan wanneer je product of dienst toegankelijk is. Gelukkig zijn er andere handvatten. Voor de Web Accessibility Directive (WAD), de Europese wet die stelt dat overheden digitaal toegankelijk moet zijn, wordt verwezen naar twee standaarden:

• Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.1 AA
  • (WCAG 2.2 mag ook worden gebruikt, maar is nog niet verplicht)
• EN 301 549 - Europese standaard voor toegankelijk­heid

De WCAG behandelt de toegankelijk­heid van digitale content op basis van vier principes:

• Waarneembaar: iedereen moet alle content op je website of app kunnen waarnemen.
• Bedienbaar: iedereen moet je website of app kunnen bedienen.
• Begrijpelijk: iedereen moet de informatie en de werking van jouw website of app kunnen begrijpen
• Robuust: iedereen moet je website of app kunnen gebruiken ook als technologieën zich ontwikkelen.

De EN 301 549 is gebaseerd op de WCAG richtlijnen en bouwt daarop voort. Niet alle voorwaarden uit de EN 301 549 staan namelijk in de WCAG. In de EN 301 549 vind je ook informatie over het toegankelijk maken van fysieke producten. Deze twee standaarden geven dus de kaders aan waar je aan moet voldoen. MKB Toegankelijk laat zien wat dit betekent voor de hierboven genoemde producten en diensten.

Ketenverantwoordelijkheid binnen de EAA

Een belangrijk element binnen de EAA is ketenverantwoordelijkheid. Dat betekent dat binnen de hele keten toegankelijk­heid verplicht is. Denk aan fabrikanten, importeurs, distributeurs en dienstverleners.

Wat betekent dit? Voor fabrikanten betekent het dat ze toegankelijk­e producten moeten aanbieden met technische documentatie over toegankelijk­heid. Het product moet voorzien zijn van begrijpelijke instructies en veiligheidsinformatie. Er moet een procedure en verklaring van conformiteit zijn. Ten slotte moeten fabrikanten contactgegevens delen.

Importeurs en distributeurs moeten de documenten van de fabrikant controleren. Ook moeten ze de CE-markering checken. Dat is nu al zo, maar toegankelijk­heid is door de EAA straks onderdeel van deze checks.

Voor dienstverleners betekent de ketenverantwoordelijkheid dat ze hun websites, apps en eventuele producten voor diensten toegankelijk moeten laten maken. Zij moeten ook duidelijk uitleggen hoe de dienst werkt en eventuele bijbehorende producten. Daarbij moet informatie over toegankelijk­heid worden gegeven, bijvoorbeeld met welke hulpapparaten de dienst werkt.

Zo bied je je producten toegankelijk aan

Om je producten toegankelijk te presenteren, moet de informatie hierover in begrijpelijke taal worden gedeeld. Dat moet je ook in meer dan één formaat delen, zoals een website, applicatie, audiovisueel materiaal, etc. Dat geldt ook voor informatie over toegankelijk­heidsfaciliteiten van aanbieders van passagiersvervoer.

Informatie op het product zelf en bijbehorende gebruiksaanwijzingen moeten deze elementen bevatten:

• Doel van het product, hoe je het moet activeren en gebruiken;
• Met welke hulpapparaten het werkt;
• Inbegrepen toegankelijk­heidsfuncties en hoe je die moet gebruiken.

Zo bied je je diensten toegankelijk aan

Voor dienstverleners is het belangrijk dat informatie die ze delen begrijpelijk en via twee zintuigen beschikbaar is. Het moet in tekstformaat beschikbaar zijn en voor niet-tekstuele informatie moet je een alternatief bieden. Tekst moet voldoende contrast hebben en groot genoeg zijn. De letter-, regel- en alinea-afstand moet aanpasbaar zijn. Ten slotte moet informatie voor alle gebruikers waarneembaar zijn (denk aan ondertiteling en audiodescriptie).

Bij ondersteunende diensten, zoals helpdesks en callcenters, moet informatie worden gegeven over toegankelijk­heid en hulpapparaten waar het mee werkt. Je moet minimaal twee contactopties aanbieden en personeelsleden trainen.

Ten slotte moet je een toegankelijk­heidsverklaring publiceren, waarin je je dienst en de werking beschrijft. Hierin geef je weer hoe je aan toegankelijk­heid voldoet en hoe je dat borgt. Het is belangrijk dat je procedures hebt waarmee je zorgt dat je dienst toegankelijk blijft.

Let op dat voor specifieke diensten er aanvullende toegankelijk­heidsvoorschriften zijn. Het gaat om deze diensten:

• elektronische communicatiediensten;
• diensten die toegang geven tot audiovisuele mediadiensten;
• diensten voor personenvervoer per vliegtuig, bus, trein en over water, met uitzondering van stads- en voorstadsvervoersdiensten en regionale vervoersdiensten;
• bankdiensten voor consumenten;
• e-boeken;
• e-handelsdiensten.

Bied je zulke diensten aan? Kijk dan naar de specifieke eisen die hieraan gesteld worden. Je vindt deze in Bijlage 1, Afdeling IV van de EAA wettekst. Voor bankdiensten geldt bijvoorbeeld dat informatie begrijpelijk moet zijn, waarbij het taalniveau maximaal B2 mag zijn.

Wil je EAA proof worden?

Zo ga je aan de slag met de European Accessibility Act (EAA)

Wat gebeurt er als je je niet aan de EAA wet houdt?

In Nederland wordt de EAA niet in een aparte, nieuwe wet verwerkt, maar wordt bestaande wetgeving erop aangepast. Dat betekent dat verschillende organisaties toezicht houden: “Bij elke bestaande wet hoort een specifieke toezichthouder, wat betekent dat er in Nederland straks wel 7 verschillende toezichthouders zijn die er vanaf 28 juni 2025 mee aan de slag gaan. Die toezichthouders zijn dat nu aan het inrichten en het is nog niet bekend hoe ze dat gaan aanpakken”, vertelt Eric Velleman bij MKB Toegankelijk.

EAA toezichthouders

In Nederland zijn verschillende toezichthouders voor diensten die onder de EAA vallen. Hier volgt een overzicht van de EAA toezichthouders per dienst.

• Bankdiensten en financiële e-handelsdiensten staan onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM).
• Personenvervoer per vliegtuig, bus, trein en over water staat onder toezicht van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
• E-handelsdiensten staan onder toezicht van de Autoriteit Consument en Markt (ACM)
• Elektronische communicatiediensten en producten (inclusief e-readers) staan onder toezicht van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI)
• Diensten voor audiovisuele mediadiensten en e-boeken staan onder toezicht van het Commissariaat voor de Media (CvdM)
• De toegankelijk­heid van het noodnummer 112 staat onder toezicht van de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV)

Vooralsnog hebben alleen de AFM en ACM informatie over de handhaving van de EAA op hun website staan. Hoe het toezicht en de handhaving eruit gaan zien, is dus nog niet helemaal duidelijk.

Voordelen en kansen van de EAA

Voldoen aan de wet (compliance) is natuurlijk een reden om toegankelijk te worden. Maar toegankelijk­heid is sowieso een no brainer. Je sluit dan niemand uit, waardoor iedereen jouw producten en diensten kan gebruiken. Dat vergroot dus je potentiële omzet! Toegankelijk­heid zorgt ook voor een betere gebruikerservaring (UX) en is goed voor SEO. Je scoort dus beter in Google. Het is bovendien een goede manier om te laten zien dat je als bedrijf je maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. Koppel deze voordelen aan het feit dat dezelfde regels in de hele EU gaan gelden en je ziet dat dit mooie groeikansen voor ondernemers biedt.

Kun je hulp gebruiken met het invullen van je verplichtingen voor de European Accessibility Act? Wij helpen je graag. Hoe we dat doen? Onze consultants helpen met het opstellen van een plan van aanpak en geven advies op maat. Met toegankelijk­heidsonderzoek geven we inzicht in waar je nu staat en wat je nog moet doen. Door trainingen zorgen we voor voldoende interne kennis en bewustwording. Zo bieden we alles wat jij nodig hebt om toegankelijk te worden en te voldoen aan de EAA!

Blijf op de hoogte van toegankelijk­heid nieuws en trends.

Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief