Wat PDF/UA en WCAG betekenen voor toegankelijk­e pdf’s

De WCAG richtlijnen bevatten succescriteria waaraan je content kunt toetsen op toegankelijk­heid. WCAG is bedoeld voor alle web content en daardoor vrij breed opgesteld. Als je je pdf toegankelijk wilt maken, geeft de WCAG je bijvoorbeeld richtlijnen voor contrast. Zo’n regel is belangrijk bij alle content. Daarom moet een toegankelijk­e pdf voldoen aan de WCAG richtlijnen. Maar WCAG bevat geen regels voor hoe je specifieke technologieën of bestandsformaten toegankelijk maakt. Dus als je wilt weten welke aanpassingen je in de code van de pdf moet maken, geeft de WCAG je beperkt houvast. Daar komt PDF/UA om de hoek kijken.

PDF/UA standaard vult WCAG aan voor pdf’s

PDF/UA staat voor PDF/Universal Accessibility. Deze ISO-standaard is specifiek bedoeld om pdf’s toegankelijk te maken. Het is eigenlijk een variant van de PDF 1.7 standaard, maar dan gericht op toegankelijk­heid. Dat betekent dat er overlap is tussen PDF/UA en WCAG, maar ook verschillen zijn. Sommige dingen staan alleen in de WCAG en vice versa. Daarom zijn PDF/UA en WCAG complementair. De wetgeving rondom digitale toegankelijk­heid gaat uit van WCAG en verplicht dus niet het toepassen van PDF/UA. Maar wil je een zo toegankelijk mogelijke pdf? Controleer dan of die voldoet aan de eisen voor WCAG én PDF/UA. Als wij pdf’s toegankelijk maken doen we dat ook volgens beide standaarden.

Om te kunnen bepalen of je pdf-bestand voldoet aan PDF/UA is het Matterhorn Protocol ontwikkeld. Dit klinkt als de titel van een boek van Robert Ludlum, maar is iets heel anders. Het Matterhorn Protocol is een lijst met criteria waaraan een pdf-document moet voldoen voor de PDF/UA standaard. Een groot deel kun je automatisch laten checken, maar er blijven nog diverse punten over die door mensen moeten worden gecontroleerd. Een tool weet bijvoorbeeld niet of een alternatieve tekst past bij de afbeelding, of alle tekst wel is getagd of dat content die als lijst wordt getoond niet als lijst is gecodeerd.

Controleer je pdf op WCAG én PDF/UA

Voor een toegankelijk­e pdf is het dus belangrijk dat die voldoet aan PDF/UA en WCAG. Maar hoe weet je of dat het geval is? Kun je dat zelf controleren? Een aantal criteria van PDF/UA en WCAG moeten handmatig worden gecontroleerd. Hiervoor is dus kennis van deze richtlijnen nodig. Gelukkig zijn veel criteria wél automatisch te checken. Handig, want zo kun je al veel fouten uit je pdf’s halen.

Een handige tool om je pdf op toegankelijk­heid te testen is de Pleio PDFchecker. Via een eenvoudige web interface kun je je pdf testen op een aantal belangrijke WCAG 2.1 toegankelijk­heidscriteria en op de meeste PDF/UA eisen. Hoewel de tool je helpt om toegankelijk­heidsfouten te vinden, wil het niet zeggen dat je pdf toegankelijk is als de tool geen fouten vindt. Zoals eerder gezegd kunnen niet alle criteria automatisch worden gecontroleerd.

Een van de meest gebruikte tools om pdf’s te controleren is PAC, wat staat voor ‘PDF Accessibility Checker’. PAC 2024 is de meest recente versie. Deze uitgebreide tool controleert op alle automatisch meetbare criteria van WCAG en PDF/UA. Een handig hulpmiddel is de ingebouwde Screenreader Preview. Hiermee zie je in een oogopslag hoe de structuur van het document terugkomt in de code. Dat maakt het makkelijker om eventuele problemen te herkennen.

Nieuwe ontwikkelingen: PDF 2.0 en PDF/UA-2

PDF/UA is gebaseerd op PDF 1.7, maar PDF 2.0 bestaat al. Daarom is PDF/UA-2 gedefinieerd en inmiddels ook een ISO-standaard. Hiermee zijn er nu ook toegankelijk­heidscriteria voor PDF 2.0. Dat betekent dat de standaard weer up to date is en nieuwe tags bevat. Handig, maar moet je er iets mee? Eigenlijk niet, want je kunt er nu nog niet zoveel mee. Veel software (zoals Microsoft Office, screen readers en Adobe Acrobat) ondersteunt PDF 2.0 nog niet. Het is bovendien wettelijk nog niet verplicht. Forum Standaardisatie stelt PDF 1.7 (en PDF/A-1 en PDF/A-2 voor archivering) verplicht en beveelt PDF/UA aan. Kortom, het is goed om op de hoogte te zijn van de nieuwe standaard, maar voorlopig zijn PDF/UA en WCAG leidend voor toegankelijk­e pdf’s.

Meer weten over toegankelijk­e pdf’s? In ons dossier toegankelijk­e pdf’s vind je al onze blogs in een handig overzicht!

Blijf op de hoogte van toegankelijk­heid nieuws en trends.

Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief