• gepubliceerd
  • leestijd
    ± 4 minuten

Hoe doen zij dat? Digitale toeganke­lijkheid bij ICTU

Alwin Bodo, accessibility officer bij ICTU, vertelt hoe ICTU digitale toeganke­lijkheid implementeert.

Als een stoomtrein komt het op gang en begint het onderwerp steeds meer te leven: digitale toeganke­lijkheid. Je kunt er als organisatie binnen de (semi) overheid in ieder geval niet meer omheen - je moet sinds 23 september 2020 voldoen aan het tijde­lijk besluit digitale toeganke­lijkheid. In deze reeks nemen wij een kijkje bij verschillende organisaties. Hoe werken zij aan digitale toeganke­lijkheid? Wat kan er beter en wat gaat er al heel goed? In dit artikel praten we met Alwin Bodo, accessibility officer bij ICTU.

Van finance en control naar digitale toeganke­lijkheid

Alwin BodoICTU is onderdeel van de overheid en helpt als onafhanke­lijke advies- en projectenorganisatie de overheid op het gebied van digitale dienstverlening. In 2019 ontstond binnen ICTU de behoefte om digitale toeganke­lijkheid een prominentere rol te geven binnen de organisatie. Een impactanalyse ging in op wat digitale toeganke­lijkheid precies inhield, welke systemen aangepakt moesten worden en wat de impact zou zijn op de organisatie. De conclusie? Er moest een ‘waakhond’ komen die toeziet op de naleving van de wet op dit onderwerp binnen de processen en de producten van ICTU. Er werd een vacature uitgezet waar Alwin Bodo, eerst werkzaam binnen finance en control en daarna als projectmanager binnen ICTU, op reageerde. “Ik heb geen IT-opleiding, maar ik vind het managen van processen heel interessant en kruip graag zelf achter het stuur, dan kun je een grotere bijdrage leveren.”

Een nieuwe rol

De rol van accessibility officer was toentertijd nog helemaal nieuw binnen de organisatie, er was nog geen concrete invulling. “Ik ging op zoek, maar ik vond eigen­lijk niks. Dus we zijn samen met de directeur Projecten een profiel gaan samenstellen door te combineren: contentmanager, informatiemanager, digitale toeganke­lijkheid onderzoeker, compliance officer en vacatures bij andere organisaties. Ik denk graag in processen, structuren, taken, verantwoorde­lijkheden en bevoegdheden. Binnen dat kader, die spelregels, was de overweging: hoe gaan we hier invulling aan geven?”. Als accessibility officer heeft Alwin nu vooral een adviserende en ondersteunende rol en ziet hij toe op de naleving. Het naleven ging echter niet zonder slag of stoot.

Accessibility by design

“Los van wetgeving en compliance gaat het erom wat je als organisatie wil uitstralen. Wij helpen mee aan een betere digitale dienstverlening binnen de overheid en inclusiviteit zit in de essentie van onze missie.” De directie had geen overtuiging nodig om het belang van digitale toeganke­lijkheid in te zien, maar er moest binnen ICTU nog wel wat gebeuren om alle collega’s mee te krijgen. “We hebben veel awareness-sessies en presentaties gehouden binnen de organisatie. Een deel van de weerstand zat er in dat er weinig tijd en ruimte is om ermee aan de slag te gaan. Onze insteek is accessibility by design, direct vanaf het begin van een project inzetten op digitale toeganke­lijkheid in plaats van achteraf. Met elkaar daarover in gesprek gaan helpt. Zowel met collega’s als in gesprekken met opdrachtgevers.” Want ook daar is nog veel te winnen, zowel op inhoude­lijk vlak als op kennis over wetgeving. “Tot 2019 was bijna niemand bezig met digitale toeganke­lijkheid, terwijl de wet er al veel langer aan zat te komen.” Alwin noemt ter verge­lijking het voorbeeld de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) die sinds 2018 van kracht is. “Daar is veel meer over bekend én er is veel meer nadruk op naleving en sancties. Voor digitale toeganke­lijkheid zijn er nog geen sancties, dus bedrijven denken dat ze een keus hebben. Dus dan moet het vanuit intrinsieke motivatie en de visie van de top van een organisatie komen.”

De accessibility officer moet overbodig worden

Er is inmiddels op het gebied van digitale toeganke­lijkheid een hoop gebeurd binnen ICTU. “We hebben belangrijke stappen gezet in het borgen, in het testen en in compliant zijn. Maar we zijn nog niet waar we willen zijn. We willen dat álle websites en webapplicaties het hoogste toeganke­lijkheidsniveau bereiken, dus niveau AA en status A. Dat is onze KPI, ons ambitieniveau. Op dit moment voldoet al een groot deel, maar we zijn nog hard aan het werk.” Inmiddels leeft digitale toeganke­lijkheid binnen ICTU, mede dankzij de inzet van de ambassadeurs. “We hebben een community gevormd met mensen die er al wat meer verstand van hadden. Zij delen kennis en brengen bijvoorbeeld webinars onder de aandacht. Hun enthousiasme besmet anderen om meer met digitale toeganke­lijkheid te doen. Het is niet alleen ‘mijn’ onderwerp. Mijn ideaal is dat op den duur de rol van een accessibility officer overbodig wordt, omdat aandacht voor dit onderwerp in het DNA van de organisatie gaat zitten. Maar voor nu ben ik nog even nodig om te adviseren, te ondersteunen en toezicht te houden.”

Borgen is het belangrijkst

Alwin is het meest trots op het bewustzijn dat er samen met zijn collega’s is ontstaan binnen de organisatie. “Steeds meer mensen zien het belang van digitale toeganke­lijkheid en steeds meer mensen houden zich er mee bezig.” Dat toeganke­lijkheid inmiddels een kernonderdeel is van de missie, visie én ambitie van ICTU is wel duide­lijk. Een afsluitende tip van Alwin: “Het lijkt misschien een open deur, maar stel vooral een accessibility officer aan. Niet alleen om toezicht houden, maar ook om te adviseren en te ondersteunen. Je maakt het jezelf makke­lijker als je een vraagbaak hebt waar je terecht kunt.”