Een jaar EAA: wat is er veranderd, wat komt eraan en hoe nu verder?

Deze blog is een bewerking van een blog van Matthew Luken, Senior Vice President en Chief Architect bij onze partner Deque.

Toezichthouders zijn begonnen met handhaven van de EAA

Een jaar na ingang van de EAA is duidelijk dat toezichthouders nu uitgaan van naleving. Waar handhaving voorheen nog theoretisch of abstract leek, is dat nu niet meer het geval. Er wordt inmiddels overal in Europa gehandhaafd.

Al in december 2025 zagen we tekenen van handhaving. En deze maand kreeg een grote supermarktketen in Frankrijk na een rechtszaak zes maanden de tijd om aan de voorschriften te voldoen, op straffe van dagelijkse boetes.

Toezichthouders in heel Europa breiden de reikwijdte en schaal van hun activiteiten uit. Onder andere Polen, Zweden, Ierland en Nederland hebben allemaal plannen aangekondigd voor grootschaliger toezicht in het voorjaar en de zomer van 2026. De Autoriteit Consumenten en Markten (ACM) is bijvoorbeeld begonnen met bezoeken aan bedrijven om de resultaten te communiceren, verwachtingen te scheppen en mensen met een handicap te laten zien die ondersteunende technologie gebruiken. Zo vergroten ze het bewustzijn.

Krijg een volledig overzicht van EAA-handhaving en hoe je je hier als organisatie klaar voor maakt.

Download Deque's rapport 'De EAA 1 jaar later'

Zo ziet handhaving van de EAA er uit

Ook wordt steeds duidelijker hoe toezichthouders hun doelwitten selecteren. Signalen van niet-naleving op één gebied worden beschouwd als een signaal voor mogelijke niet-naleving op andere gebieden. En organisaties die hebben nagelaten de vereiste rapporten over afwijkingen in te dienen, of die rapporten hebben ingediend die als zwak of ontoereikend worden beschouwd, worden naar voren geschoven in de auditwachtrij.

Wanneer toezichthoudende instanties contact opnemen met een organisatie, volgen ze een weloverwogen volgorde (of het nu begint met een klacht of met hun eigen toezichtsverplichting). Eerst geautomatiseerd scannen en valideren van afwijkingen, vervolgens contact opnemen, en daarna verscherpt toezicht voor organisaties die niet reageren, waaronder frequentere communicatie, mogelijke bezoeken ter plaatse en uiteindelijk de mogelijkheid van formele sancties. In Oostenrijk kunnen financiële sancties door de autoriteit worden opgelegd zonder dat er een rechtszaak nodig is.

Naast hun individuele inspanningen werken toezichthoudende instanties ook onderling samen. In mei 2026 kwamen toezichthouders uit Nederland, Zweden, Duitsland, Oostenrijk, Ierland en andere landen in Noorwegen bijeen onafhankelijk en op eigen initiatief. Hierbij vergeleken ze hun aanpakken te vergelijken en deelden ze wat goed werkt. Ze investeren in de hiervoor benodigde capaciteit. Duitsland heeft ongeveer 70 auditors aangesteld en Nederland heeft ook toegankelijk­heidsspecialisten aangetrokken.

Veelvoorkomende toegankelijk­heidsproblemen bij bedrijven

Hoewel de handhavingsinspanningen in een stroomversnelling komen, zijn de meeste organisaties operationeel nog niet klaar. Uit de samenwerking van Deque met hun klanten in heel Europa blijkt keer op keer dat juridische, compliance- en productteams in silo’s werken. Hierbij missen juridische teams de technische expertise op het gebied van toegankelijk­heid die nodig is om risico’s goed te beoordelen. Het gevolg is dat risiconiveaus ofwel onbekend zijn, ofwel aanzienlijk worden onderschat. Veel organisaties wachten nog steeds op formele klachten of een formele kennisgeving van een autoriteit voordat ze actie ondernemen. En de organisaties die wel klachten ontvangen, beschikken vaak niet over een vast proces om daarop te reageren.

De toezichthoudende instanties zelf wijzen op soortgelijke problemen. Specifieke signalen die zij hebben geïdentificeerd als zorgwekkende indicatoren zijn onder meer ontbrekende, zwakke of onredelijke toegankelijk­heidsplannen; gebrekkige rapportage van bekende problemen; herhaalde klachten van consumenten; onduidelijke verbeterplannen en beperkt bewijs van vooruitgang.

Dit zijn overkomelijke problemen. Sterker nog, organisaties die de meeste vooruitgang hebben geboekt, beginnen vaak juist vanuit deze uitgangspositie.

Drie stappen die je nu moet zetten

Om ervoor te zorgen dat Deque hun klanten de strategische begeleiding biedt die zij nodig hebben, onderhoudt ze regelmatig contact met toezichthoudende instanties in de hele EU. Op basis van wat zij Deque rechtstreeks hebben meegedeeld over waar zij op letten, hebben we drie concrete stappen bepaald die cruciaal zijn voor organisaties:

• Stap één: Inzicht krijgen in de huidige risico’s. Dit houdt in dat de klantenreis wordt getoetst aan de EN 301 549 norm, en niet alleen aan de WCAG-richtlijn.
• Stap twee: Het opzetten van een gedocumenteerd toegankelijk­heidsprogramma. Dit houdt in dat er een gepubliceerde routekaart en een duidelijk plan zijn om de naleving aan te tonen.
• Stap drie: Interne structuren opzetten. Dit houdt in dat er afstemming tot stand moet komen tussen de juridische, compliance- en productteams. Dat er een proces moet worden opgezet voor het afhandelen van klachten zodra deze zich voordoen. En dat ervoor moet worden gezorgd dat de organisatie constructief kan samenwerken met een toezichthouder.

Dit zijn slechts enkele van de belangrijkste specifieke zaken waar toezichthouders op letten wanneer zij beoordelen of een organisatie redelijke vooruitgang boekt.

Zo zorg je voor EAA-naleving

Nu we het tweede jaar van de EAA ingaan, draait het echt om vooruitgang. Het systeem voor toezicht op de EAA is nu actief en zal alleen maar verder worden opgeschaald.

De organisaties die het meest kansrijk zijn om te voldoen aan de EAA, zijn degenen die verslag kunnen doen van bekende problemen en vooruitgang kunnen aantonen. Ze beschikken over een gedocumenteerd toegankelijk­heidsprogramma. Hun juridische, compliance- en productteams zijn op elkaar afgestemd. En wanneer een toezichthoudende instantie contact opneemt, weten ze hoe ze moeten reageren en een gedegen en volledig beeld kunnen schetsen.

Het bereiken van dit niveau is een traject van kwetsbaar en onzeker naar zelfverzekerd en voorbereid. Als jouw organisatie zich nog in de eerste categorie bevindt, is dit het moment om actie te ondernemen. Ben je al in de fase ‘zelfverzekerd en goed voorbereid’ beland? Dan zullen jouw bedrijf en klanten de vruchten plukken van het feit dat je voldoet aan de toegankelijk­heidseisen van de EAA. Zoals minder financiële en juridische risico’s, een groter marktaandeel en een betere merkreputatie.

We sluiten af met twee eenvoudige voorspellingen en één belangrijke les. Voorspelling één is dat er meer rechtszaken over toegankelijk­heid zullen komen. Heel veel zelfs. Voorspelling twee is dat naleving juist gemakkelijker zal worden, niet moeilijker. Nu de EAA al een jaar van kracht is, zijn er minder onbekende factoren. En zijn er meer middelen, hulpmiddelen en manieren om de ondersteuning en resultaten te krijgen die jouw organisatie nodig heeft.

Het is essentieel om nu in actie te komen en de juiste maatregelen te nemen. Gelukkig geldt: hoe eerder je organisatie begint, hoe meer mogelijkheden er zijn. Als je klaar bent om de volgende stap te zetten, staan onze specialisten natuurlijk voor je klaar.

Blijf op de hoogte van toegankelijk­heid nieuws en trends.

Meld je aan voor onze maandelijkse nieuwsbrief