Wat mijn hardloopervaring mij leerde over digitale toegankelijkheid
Meer en meer organisaties moeten ‘iets’ met toegankelijkheid doen. In het begin kan dat zo intimiderend zijn als de Mount Everest is voor een bergbeklimmer. Want er komt best een hoop bij kijken. Hoe krijg je bijvoorbeeld de organisatie mee? Toegankelijkheid is daarom een proces van de lange adem. Het is een soort marathon. Laat ik als marathonloper én onderzoeker digitale toegankelijkheid nu net ervaring met beide hebben. Trek je hardloopschoenen aan, dan neem ik je mee in het marathonproces van toegankelijkheid.
Fase 1 (de start)
De start van een marathon is een uitdaging. Door de energie van de muziek en andere mensen krijg je al snel het idee van ‘dit ga ik even fixen en ik ren zo volle bak weg bij de start’. Maar een marathon is geen sprint, net zoals toegankelijkheid dat ook niet is.
Toegankelijkheid is geen item wat je ‘even’ afvinkt. Wees je ervan bewust dat het heel veel mensen in de organisatie raakt. En die moet je allemaal meekrijgen. Dat betekent dat je eerst bewustzijn binnen de teams moet creëren. Van communicatie tot aan webbeheerders. Iedereen moet gaan begrijpen wat toegankelijkheid is en waarom het zo belangrijk is.
Dat je zoveel mensen mee moet krijgen, kom doordat toegankelijkheid heel veel processen in de organisatie raakt. Er komt dus veel op je af. Net zoals bij de start van een marathon moet je rustig beginnen. Maak een goed overzicht van je digitale omgeving:
- Welke sites zijn er?
- Wat is ons doel met de sites?
- Hebben wij apps?
- Maken wij veel gebruik van pdf’s, infographics of video?
Daar komen al veel meer vragen bij om de hoek kijken dan je misschien denkt. De huisstijl komt bijvoorbeeld om de hoek kijken, want is die wel toegankelijk? En hoe zit het met de techniek van je website, heeft de leverancier rekening gehouden met toegankelijkheid?
Niet voor niets noemde ik toegankelijkheid een marathon. En hoe loop je die? Juist: stap voor stap. Op naar de volgende fase!
Fase 2 (in het ritme komen)
Nu komen die lastige kilometers. Want je hebt de start gered en moet proberen om nu goed je ritme te vinden en dat tempo aan te houden. Je weet dat die tweede helft eraan komt waar je beslissingen neemt en knopen doorhakt.
Inmiddels ben je als organisatie begonnen met de inventarisatie. Supermooi en lekker bezig, want je begint nu meters te maken. Tijd voor de volgende stap in het proces. Tijdens een marathon kun je overbodige ballast niet gebruiken. Bepaal daarom wat weg kan, want dat scheelt je veel werk. Maar bepaal ook wat je nodig hebt om de tweede helft van de marathon te volbrengen. Oftewel de energie die je naar de eindstreep gaat brengen.
- Welke websites zijn voor ons belangrijk en welke kunnen er eigenlijk weg?
- Zijn alle pdf’s en andere mediabestanden nog wel actueel en relevant?
- Welke toegankelijkheidskennis is er nu in huis en wat mist er nog?
- Welke tools zijn er nodig?
- Hebben we het budget en de capaciteit om dit uit te voeren?
Fase 3 (even doorbijten)
Het derde kwart van een marathon is het ‘even bikkelen’ punt. Je realiseert je dat je al aardig wat energie hebt verbruikt, maar je wilt echt de finish halen. In deze fase is het tijd om keuzes te maken en aanpassingen te doen:
- Moet de huisstijl worden aangepast?
- Welke aanpassingen zijn nodig volgens de toegankelijkheidsonderzoeken van de geselecteerde websites?
- Hoeveel werk is nodig om onze documenten en media toegankelijk te maken?
Fase 4 (de finish is in zicht)
Is het dan alweer tijd voor de volgende toegankelijkheidsmarathon? Als je de basis op orde hebt, hoef je natuurlijk niet opnieuw te beginnen. Maar je website, documenten en andere digitale middelen zijn voortdurend in ontwikkeling. Toegankelijkheidsproblemen sluipen er dan snel in. Daarom moet toegankelijkheid onderdeel worden van je normale werkprocessen. Je moet je hardloopschoenen dus niet uittrekken. In deze fase kijk je bijvoorbeeld naar:
- Hoe gaan wij om met de websites nu ze onderzocht zijn (toekomstbestendig maken)?
- Hoe zorgen wij dat collega's enthousiast en bewust blijven (door awareness sessies)?
- Kunnen wij bepaalde zaken in de toekomst anders aanpakken (zoals templates, aangepaste handleidingen)?
- Hoe verankeren we toegankelijkheid in onze processen?
Je hele organisatie meekrijgen doe je niet ‘even’, maar levert je op langere termijn een mooi resultaat op én meer tevreden klanten.
Neem jij de uitdaging aan en strijd je richting die medaille?
Blijf op de hoogte van toegankelijkheid nieuws en trends.
